Dla lekarzy i lekarzy dentystów ubiegających się o Prawo Wykonywania Zawodu w Polsce w ramach procedury uproszczonej certyfikat B1 z języka polskiego jest od 24 października 2024 r. wymogiem formalnym – nie opcjonalnym dokumentem, który można dosłać po zatrudnieniu.
Oznacza to, że nauka języka musi być poprzedzona lub zsynchronizowana z procedurą rekrutacyjną, a nie odłożona na później.
Certyfikat B1 dla lekarzy w procedurze uproszczonej: co mówią przepisy?
Obowiązek potwierdzenia znajomości języka polskiego na poziomie minimum B1 wprowadza ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw[1].
Przepisy różnicują sytuację lekarzy w zależności od momentu złożenia wniosku o wyrażenie zgody na wykonywanie zawodu lekarza w Polsce do Ministra Zdrowia w ramach procedury uproszczonej.
- Wniosek złożony po 24.10.2024 r. – Okręgowa rada lekarska przyznaje PWZ dopiero po przedłożeniu dokumentu poświadczającego znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B1[2].
- Wniosek złożony do 24.10.2024 r. – Lekarze, którzy uzyskali zgodę Ministra Zdrowia przed tą datą, są zobowiązani dostarczyć dokument właściwej okręgowej izbie lekarskiej do 1 maja 2026 r.[2] Zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. nieprzedłożenie dokumentu w terminie skutkuje utratą Prawa Wykonywania Zawodu z dniem 2 maja 2026 r.[3]
Jakie dokumenty uznaje Ministerstwo Zdrowia?
Komunikat Ministra Zdrowia z 24 października 2024 r. zawiera wykaz dokumentów uznawanych przez MZ jako potwierdzenie znajomości języka polskiego na wymaganym poziomie[4]. Należą do nich m.in.:
- dokument poświadczający zdanie egzaminu z języka polskiego przeprowadzonego przez Naczelną Radę Lekarską,
- certyfikat z egzaminu z języka polskiego jako obcego, przeprowadzonego przez podmiot wpisany na listę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego,
- świadectwo dojrzałości (matura) uzyskane po złożeniu egzaminu w języku polskim.
Dwa wymogi formalne mają tu znaczenie krytyczne. Certyfikat musi być wystawiony na podstawie ustawy o języku polskim – ta informacja powinna znaleźć się wprost w treści dokumentu. Ponadto, szkoła organizująca egzamin musi figurować w rejestrze podmiotów uprawnionych Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na dzień jego przeprowadzenia[3].
Dokumenty spoza wykazu MZ, w tym certyfikaty niewydane w trybie ustawy o języku polskim, mogą nie zostać uznane przez okręgową radę lekarską[3].
Czy język polski na poziomie B1 jest wystarczający w pracy lekarza?
B1 to poziom średniozaawansowany według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego. Pozwala prowadzić prosty wywiad z pacjentem i rozumieć teksty użytkowe. Naczelna Izba Lekarska wielokrotnie wskazywała, że to za mało do pracy klinicznej – w stanowisku z 30 stycznia 2026 r. NRL postulowała wymóg co najmniej B2[5].
Powód jest prosty: standardowy egzamin B1 nie obejmuje terminologii anatomicznej, fizjologicznej ani nazw procedur medycznych. Lekarz, który zda egzamin certyfikatowy z materiału ogólnego, spełni wymóg formalny – ale może nie rozumieć dokumentacji szpitalnej, opisów badań obrazowych ani poleceń wydawanych podczas dyżuru.
Co istotne, błąd językowy w dokumentacji medycznej może skutkować odpowiedzialnością prawną szpitala – niezależnie od tego, kto go popełnił. Lekarz, który nie rozumie pytania pacjenta lub źle dokumentuje wywiad, naraża więc placówkę na ryzyko, którego dyrektor może nie być świadomy w momencie podpisywania umowy.
Kurs języka polskiego dla lekarzy – czym różni się od kursu ogólnego?
Standardowy kurs B1 kończy się dokumentem. Uczy rozumienia tekstów użytkowych, pisania krótkich form i prowadzenia rozmów na tematy codzienne – dokładnie tego, czego wymaga egzamin. Na tym jednak jego użyteczność w szpitalu się kończy.
Polski język medyczny to osobna dyscyplina. Lekarze uczący się języka z myślą o konkretnej specjalizacji – chirurgii, internistyce, anestezjologii – potrzebują słownictwa, które pojawia się na obchodzie, przy opisywaniu wyników badań i podczas rozmów z rodziną pacjenta. Tych słów nie ma w podręczniku do egzaminu B1.
Ackermann Academy – program, który rozwiązuje problem bariery językowej
Ackermann Academy to spółka powiązana z Medical Personal Service, działająca jako dedykowana szkoła języka polskiego dla lekarzy i personelu medycznego ze Wschodu.
Program Ackermann Academy różni się od ogólnych kursów polskiego w kilku kluczowych aspektach, mianowicie:
- Kursy zostały opracowane we współpracy ze specjalistami – program powstawał razem z lekarzami już pracującymi w Polsce i wykładowcami lingwistyki; nie jest to kurs ogólny zaadaptowany dla medyków, lecz program zbudowany od podstaw z myślą o potrzebach lekarza na polskim oddziale.
- W ofercie są dwa poziomy kursów – A0-A2 (kurs medycznego polskiego od zera, z testem na poziom A2) i A2-B1 (kurs dla osób z podstawami, z testem na poziom B1 po ukończeniu).
- AA oferuje przygotowanie do egzaminu NRL – Ackermann Academy przygotowuje lekarzy do egzaminu z języka polskiego przeprowadzanego przez Naczelną Radę Lekarską, który jest jedną z akceptowanych przez OIL form potwierdzenia znajomości języka.
- Kursy odbywają się online – kursy realizowane są zdalnie, co oznacza, że lekarz może uczyć się polskiego jeszcze przed przyjazdem do kraju.
Lekarz, który przeszedł kurs Ackermann Academy, przystępuje do pracy nie tylko z certyfikatem B1, lecz z gotowością językową do pracy klinicznej. Zna słownictwo swojego oddziału, potrafi pisać epikryzy i przeprowadzić wywiad z pacjentem – zanim jeszcze dotknie pierwszej karty historii choroby.
(Nie)obowiązkowy kurs języka polskiego dla lekarzy
W przypadku zagranicznych lekarzy starających się o pracę w Polsce, certyfikat B1 to punkt wyjścia, ale nie meta. Dokument otwiera drogę do PWZ, lecz nie zastępuje znajomości słownictwa, które pojawia się na pierwszym obchodzie, przy opisie badania czy podczas rozmowy z rodziną pacjenta w trudnej sytuacji.
Lekarz, który rozumie dokumentację, sprawnie komunikuje się z zespołem i przeprowadza wywiad bez pośrednika, jest wartościowym pracownikiem szpitala już od pierwszego dyżuru – nie po miesiącach adaptacji.
Przygotowanie językowe to zatem inwestycja, która zwraca się natychmiast – lub której brak odczuwalny jest równie szybko.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych zalecamy kontakt z właściwą okręgową izbą lekarską.
Bibliografia
[1] Sejm RP, „Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw” (2024): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000854
[2] Ministerstwo Zdrowia, „Komunikat w sprawie obowiązku przedłożenia dokumentu poświadczającego znajomość języka polskiego minimum na poziomie B1 przez lekarzy i lekarzy dentystów, którzy uzyskali zgodę Ministra Zdrowia na wykonywanie zawodu w ramach procedury uproszczonej” (2024): https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-w-sprawie-obowiazku-przedlozenia-dokumentu-poswiadczajacego-znajomosc-jezyka-polskiego-minimum-na-poziomie-b1-przez-lekarzy-i-lekarzy-dentystow-ktorzy-uzyskali-zgode-ministra-zdrowia-na-wykonywanie-zawodu-w-ramach-procedury-uproszczonej
[3] Okręgowa Izba Lekarska w Gdańsku, „Obowiązek przedłożenia dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego upływa z dniem 1 maja 2026 r.” (2026): https://oilgdansk.pl/aktualnosci/uwaga-lekarze-cudzoziemcy-obowiazek-przedlozenia-dokumentow-potwierdzajacych-znajomosc-jezyka-polskiego-uplywa-z-dniem-1-maja-2026-r/
[4] Ministerstwo Zdrowia, „Komunikat w sprawie ogłoszenia wykazu dokumentów poświadczających znajomość języka polskiego minimum na poziomie B1″ (2024):https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-w-sprawie-ogloszenia-wykazu-dokumentow-poswiadczajacych-znajomosc-jezyka-polskiego-minimum-na-poziomie-b1
[5] Naczelna Rada Lekarska, „Stanowisko Nr 1/26/IX Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 30 stycznia 2026 r. w sprawie sposobu wykazywania znajomości języka polskiego…” (2026): https://nil.org.pl/uploaded_files/documents/doc_1770032936_rs1-26-ix.pdf
